EU AI Act: van toepassing naar verantwoord gebruik

Begin bij de toepassing

De AI Act beoordeelt het gebruik en de rol van betrokken partijen. Niet iedere AI-toepassing in een onderneming is automatisch hoog risico. Een interne zoekassistent vraagt een andere beoordeling dan een systeem dat kandidaten selecteert of kredietwaardigheid beoordeelt.

Leg eerst vast wat het systeem doet, wie door de uitkomst wordt geraakt en of een mens een beslissing werkelijk kan beoordelen en aanpassen. Toets daarna de verboden toepassingen, hoog-risicocriteria en eventuele transparantieplichten. Zie de classificatieregels in artikel 6.

Maak duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is

Aanbieder: brengt een AI-systeem onder de eigen naam op de markt of in gebruik. Voor hoog-risicosystemen horen daar onder meer kwaliteitsbeheer, documentatie en de toepasselijke conformiteitsprocedure bij.
Gebruiksverantwoordelijke: gebruikt het systeem onder eigen gezag. Bij hoog risico gaat het onder meer om gebruik volgens instructies, bevoegd menselijk toezicht, monitoring en passende registratie.
Andere rollen: een integratie, gewijzigde toepassing of ingrijpende aanpassing kan de rolverdeling veranderen. Leg dit vast met de betrokken partijen.

De aanbiedersplichten en gebruikersplichten zijn verschillende verplichtingen. Een leverancier neemt ze niet automatisch allemaal van de klant over.

Vertaal de eisen naar werkbare afspraken

Controle: bepaal wie de uitkomst beoordeelt en wanneer gebruik moet worden gestopt of geëscaleerd.
Onderbouwing: bewaar relevante versies, bronnen, acties en beoordelingen met een passend toegangs- en bewaarbeleid.
Evaluatie: spreek af hoe fouten, kwaliteit en veranderingen worden gevolgd en wie daarop reageert.

Logging hoeft geen onbeperkte opslag van patiëntgegevens, alle invoer of verborgen modelredeneringen te betekenen. Stem het bewijs af op de toepasselijke eisen en de AVG. Ook Europese hosting en een geïsoleerde omgeving zijn maatregelen, geen automatische verklaring van compliance.

Welke momenten gelden?

Volgens de actuele uitleg van de Europese Commissie gelden sinds 2 februari 2025 onder meer de eerste verboden en AI-geletterdheidsplichten. De meeste overige bepalingen gelden sinds 2 augustus 2026. Na de wijzigingsverordening gelden de hoog-risicoregels voor Bijlage III vanaf 2 december 2027 en voor de productgebonden categorie van artikel 6, lid 1 vanaf 2 augustus 2028. Overgangsregels kunnen per systeem verschillen.

De centrale AI Act-pagina (Engels) verbindt deze tijdlijn met de aanpak van NeuroCluster. De wijzigingsverordening (EU) 2026/1744 is de primaire bron voor de gewijzigde data.

Begin met één afgebakend proces

Een assessment brengt toepassing, data, rollen en ontbrekend bewijs in kaart. Daarna kan een pilot toetsen of de afgesproken maatregelen werken. NeuroCluster ondersteunt die uitvoering; de toepasselijkheid en juridische beoordeling blijven onderdeel van het gezamenlijke traject.

Bronnen gecontroleerd op 15 oktober 2026. Deze gids beschrijft een beoordelingsaanpak en is geen productcertificering.